കാസർഗോഡ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് 2000-കളുടെ തുടക്കം പശ്ചാത്തലമാക്കി വ്യാജ പാസ്പോർട്ട്, സ്വർണ്ണക്കടത്ത് മാഫിയകളുടെ കഥയാണ് കാസർഗോഡ് എംബസി എന്ന വെബ് സീരീസ് പറയുന്നത്. അതീഷ് എം നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത സീരിസ് വ്യാജ പാസ്പോർട്ട് എന്ന പുതിയ പ്രമേയമാണ് കഥാവിഷയമാക്കുന്നത്. ഇതിലെ പുതുമയ്ക്കപ്പുറം ഒരു നാടിനെ ആകെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്താനുള്ള പരിശ്രമമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. തിരക്കഥയുടെ കെട്ടുറപ്പില്ലായ്മയും മന്ദഗതിയിലുള്ള ആഖ്യാനവും സീരീസിനെ വിരസമാക്കുന്നുണ്ട്. ഗ്യാങ്സ്റ്റർ ഡ്രാമയാണെങ്കിലും വേണ്ടത്ര തീവ്രതയോ ആവേശമോ നൽകാൻ സീരീസിന് സാധിക്കുന്നുമില്ല. മൊബൈൽ ഫോണുകളും ഇന്റർനെറ്റും ഇന്നത്തെപ്പോലെ വ്യാപകമല്ലാത്ത, കത്തുകളിലൂടെയും ലാൻഡ്ലൈൻ ഫോണുകളിലൂടെയും ആശയവിനിമയം നടത്തിയിരുന്ന കാലത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കഥ നടക്കുന്നത്. കഥാഭൂമികയായ കാസർഗോഡിന്റെ ഭാഷാശൈലിയും അവിടുത്തെ പ്രാദേശിക സംസ്കാരവും സീരീസിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സാധാരണക്കാരെ കബളിപ്പിച്ച് വ്യാജ പാസ്പോർട്ടുകളും വിസകളും നിർമിച്ച് നൽകുന്ന ഒരു സംഘത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് കഥ നീങ്ങുന്നത്. ഇതിനോടൊപ്പം തന്നെ സ്വർണ്ണക്കടത്ത്, അധോലോക കുടിപ്പക എന്നിവയും സീരീസിൽ വിഷയമാകുന്നുണ്ട്.
കൊടിയ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ കഴിയുന്ന അസി (അബു സലിം), ചെമ്മു (ഗോവിന്ദ് പൈ) എന്നീ യുവാക്കളെ അവരുടെ അമ്മാവനായ റസാഖ് മാമയാണ് ഈ മേഖലയിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നത്. ഒരു സ്റ്റേഷനറി ഷോപ്പിന്റെ മറവിൽ വ്യാജ പാസ്പോർട്ടുകൾ നിർമിച്ചാണ് ഇവർ തുടങ്ങുന്നത്. പിന്നീട് വലിയ ലാഭം വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് ഇവരെ സ്വർണ്ണക്കടത്തിന്റെ കാരിയർമാരായി മാഫിയ സംഘം ഉപയോഗിക്കുന്നു. പെട്ടെന്ന് പണമുണ്ടാക്കാൻ ഇറങ്ങിത്തിരിക്കുന്ന ഇവർ ഒടുവിൽ ജയിലിലും നിയമക്കുരുക്കിലും അകപ്പെടുന്നതാണ് സീരീസ് കാണിക്കുന്നത്. ഇതിലേക്ക് ദമ്മണ്ണ (കബീർ ദുഹാൻ സിംഗ്) എന്ന അധോലോക നായകനാണ് ഈ ക്രിമിനൽ ശൃംഖലയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഇയാൾക്ക് മുംബൈയിലെ ഡി-കമ്പനിയുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന സൂചനയും സീരീസ് നൽകുന്നുണ്ട്. ദമ്മണ്ണയുടെ വിശ്വസ്തനായ പിന്റോ (ദിനേഷ് പ്രഭാകർ) സ്വന്തം ബോസിനെ ഒറ്റിക്കൊടുക്കുന്നതും, തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളുമെല്ലാമാണ് കഥയിൽ മാസ് സ്വഭാവം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
അതേസമയം, ‘കാസർഗോഡ് എംബസി’ ഒരു കേരള വിരുദ്ധ പ്രചാരണമായി മാറുന്നുണ്ട്. കാസർഗോഡ് ജില്ലയെയും അവിടുത്തെ ജനങ്ങളെയും ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയാണ് അതിലൊരു പ്രധാന ഘടകം. നാടിനെ സ്റ്റീരിയോടൈപ്പ് ചെയ്യുന്നു: കാസർഗോഡ് ജില്ല മുഴുവൻ വ്യാജന്മാരുടെ കേന്ദ്രമാണെന്ന തരത്തിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങളും ചിത്രീകരണവും ജില്ലയെ മോശമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതാണ്. “കാസർഗോഡ് ഒരു ഉള്ളി പോലെയാണ്, അതിന്റെ എല്ലാ പാളികളും വ്യാജമാണ്’എന്നതുപോലുള്ള ഡയലോഗുകൾ ഇതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ മുതൽ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വരെ അവിടെ വ്യാജമാണെന്ന തരത്തിലാണ് ആഖ്യാനം. ആ പ്രദേശത്തെ ഒരു അധോലോക കേന്ദ്രമായി മാത്രം ചാപ്പയടിക്കുന്നു. കാസർഗോഡൻ ഭാഷാശൈലിയും സംസ്കാരവും കൃത്യമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിൽ സീരീസ് പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നു മാത്രമല്ല ജില്ലയെ ഒരു നെഗറ്റീവ് പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണിക്കാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നതും. ‘ദി കേരള സ്റ്റോറി’ അടക്കമുള്ള സംഘപരിവാർ പ്രചാരണസിനിമകളുടെ ശ്രേണിയിലേക്കാണ് കാസർഗോഡ് എംബസിയും മാറുന്നത്. ഒരു ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലം പറയുന്നതിലുപരി കാസർഗോഡ് എന്ന നാടിനെയാകമാനം കുറ്റകൃത്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് കാണിക്കുന്നത് ആ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളെയും കേരളത്തെയും അധിക്ഷേപിക്കുന്നതാണ്. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളെപ്പോലും സംശയനിഴലിലാക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള ഒരു പ്രസ്താവനയാണിത്.
കാസർഗോഡിന്റെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യമോ ചരിത്രമോ കാണിക്കുന്നതിനു പകരം, അവിടം മുഴുവൻ വ്യാജ പാസ്പോർട്ട് നിർമ്മാണത്തിന്റെയും സ്വർണ്ണക്കടത്തിന്റെയും കേന്ദ്രമാണെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാൻ സീരീസ് ശ്രമിക്കുകയാണ്. അവിടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പോലും വ്യാജന്മാരാണെന്ന തരത്തിലുള്ള ചിത്രീകരണം വസ്തുതകൾക്ക് നിരക്കാത്തതാണ്. ഭാഷാപരമായ പോരായ്മകൾ: കാസർഗോഡൻ സ്ലാങ് കൃത്യമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിന് പകരം അത് പരിഹാസ്യമായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിച്ചു എന്ന പരാതിയും പ്രാദേശിക പ്രേക്ഷകർക്കിടയിലുണ്ട്. നാടിനെ മുഴുവൻ കുറ്റവാളികളുടെ കേന്ദ്രമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ആ നാട്ടിലെ ജനങ്ങളോട് ചെയ്യുന്ന അനീതിയാണെന്ന വിമർശനവും ശക്തമാണ്.
മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷമുള്ള കാസർഗോഡ് പോലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ, കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെയും തീവ്രവാദ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രമാണെന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു മുൻവിധി ഈ സീരീസ് ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. ‘ദി കേരള സ്റ്റോറി’ പോലുള്ള സിനിമകൾക്കെതിരെ ഉയർന്ന അതേ വിമർശനങ്ങൾ ഈ സീരീസിനെതിരെയുമുണ്ട്. കേരളത്തെ ഒരു സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഇടമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് സംഘപരിവാറിന്റെ കേരള വിരുദ്ധ പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് ആക്കംകൂട്ടുന്നതാണ്. പാസ്പോർട്ട് ഫോർജറി, ഐഡന്റിറ്റി തെഫ്റ്റ് തുടങ്ങിയ ഗൗരവമേറിയ വിഷയങ്ങളെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയുമായി മാത്രമാണ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്. സിനിമയുടെ ഭാഗമാകുന്ന മംഗലാപുരത്തെ ഇത്തരം ക്രമിനൽ മേഖലയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നില്ല.
അക്കാലത്ത് രാജ്യത്താകമാനം ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരെ സഹായിക്കാനെന്ന വ്യാജേന വലിയൊരു മാഫിയ തന്നെ ഈ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ലുക്ക് ഔട്ട് നോട്ടീസുള്ള ക്രിമിനലുകൾക്കും മറ്റും രാജ്യം വിടാൻ ഇത്തരം സംഘങ്ങൾ സഹായം നൽകിയിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ, യഥാർഥ സംഭവങ്ങളെ ഒരു സിനിമയോ സീരീസോ ആക്കുമ്പോൾ അതിൽ നാടകീയത ഉൾച്ചേർക്കും. എന്നാൽ, ‘കാസർഗോഡ് എംബസി’യിൽ ഈ നാടകീയത ഒരു നാടിനെയാകെ ക്രിമിനൽവൽക്കരിക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറ്റുകയാണ്. കാസർഗോഡ് എന്ന സ്ഥലത്തെ ഒരു ‘ക്രൈം ഹബ്ബ്’ ആയി മുദ്രകുത്താൻ മാത്രമാണ് ശ്രമിച്ചത്.
സിനിമ നൽകുന്ന സന്ദേശം, ഒരു സമൂഹത്തെയോ മതത്തെയോ വംശത്തെയോ വിദ്വേഷത്തോടെ നോക്കിക്കാണാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതാകരുതെന്ന സാമാന്യ യുക്തിയും ഇവിടെ പാലിച്ചിട്ടില്ല.
സീരീസിൽ കാണിക്കുന്ന പല കാര്യങ്ങൾക്കും വ്യക്തമായ തെളിവുകളോ യുക്തിയോ നൽകുന്നില്ല. വിമാനാപകടത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ യാതൊരു തെളിവുമില്ലാതെ അത് കാസർഗോഡ് നിന്നുള്ള വ്യാജ പാസ്പോർട്ട് മൂലമാണെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നതു പോലെയുള്ള യുക്തിരഹിതമായ മുൻവിധിയാണ് സീരിസിലുടനീളമുള്ളത്. ഒരു പ്രത്യേക പ്രദേശത്തെയോ ജനവിഭാഗത്തെയോ മാത്രം ലക്ഷ്യംവെച്ചുള്ള ഇത്തരം ആഖ്യാനങ്ങൾ സിനിമകളിൽ വരുന്നത് ഗൗരവകരമായ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കു കൂടി വഴിവെക്കുന്നതാണ്. ഒരു സിനിമയോ സീരീസോ ആവർത്തിച്ച് ഒരു പ്രദേശത്തെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായി കാണിക്കുമ്പോൾ, ആ നാട്ടുകാരെ പുറംലോകം സംശയത്തോടെ നോക്കാൻ തുടങ്ങും. ഉദാഹരണത്തിന്, കാസർഗോഡുകാരെ കാണുമ്പോൾ “വ്യാജൻ’ എന്ന വിളിപ്പേര് വരുന്നത് ഇത്തരം സിനിമകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന തെറ്റായ പൊതുബോധ നിർമിതിയിലൂടെയാണ്.
ഇത്തരം ആഖ്യാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യത്തോടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ജനവിഭാഗത്തെ ഒറ്റപ്പെടുത്താനോ ഉപയോഗിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. കേരളത്തെയും അതിലെ ചില ജില്ലകളെയും മോശമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതു വഴി ആഗോളതലത്തിൽ കേരളത്തിന്റെ പ്രതിച്ഛായ തകർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു എന്ന ആരോപണം ഇതിനോട് ചേർത്ത് വായിക്കാവുന്നതാണ്.
കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ മഹത്വവൽക്കരണം ആ നാടിനോട് ചെയ്യുന്ന അനീതിയാണ്. ഇത്തരം സിനിമകൾ/ സീരിസുകൾ ആളുകൾക്കിടയിൽ ഭിന്നിപ്പുണ്ടാക്കാനും വിദ്വേഷം വളർത്താനും വഴിവെക്കും. ചുരുക്കത്തിൽ, കലാപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യമെന്നത് ഒരു ജനതയെ അപമാനിക്കാനുള്ള അവകാശമായി മാറ്റിയിരിക്കുകയാണ്.
അവിടെ യൂണിഫോമിട്ട് നിൽക്കുന്ന പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പോലും ഒറിജിനൽ ആണോ എന്ന് സംശയിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു എന്ന തരത്തിലുള്ള പരാമർശങ്ങൾ ഭരണകൂട സംവിധാനങ്ങളെപ്പോലും അവിശ്വാസത്തിലാക്കുന്നു.
കേവലം ഒരു പാസ്പോർട്ട് ഓഫീസ് എന്നതിലുപരി, വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കടക്കാനുള്ള സമാന്തരമായ ഒരു ‘എംബസി’ തന്നെ കാസർഗോഡ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന തരത്തിലുള്ള ചിത്രീകരണം ആ പ്രദേശത്തെ ഒരു നിയമവിരുദ്ധ രാജ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ്. ഒരു വിമാനാപകടത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ, യാതൊരു പ്രാഥമിക തെളിവുകളുമില്ലാതെ തന്നെ അതിന്റെ ഉറവിടം കാസർഗോഡ് ആണെന്നും അവിടെ നിന്നുള്ള വ്യാജ രേഖകൾ കാരണമാണ് ഇത് സംഭവിച്ചതെന്നും ഉറപ്പിച്ചുപറയുന്ന രംഗം വിദ്വേഷ പ്രചരണത്തിനായുള്ള സൃഷ്ടിയാണ്. സാധാരണക്കാരായ യുവാക്കൾ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ സ്വർണ്ണക്കടത്ത് മാഫിയയുടെ ഭാഗമാകുന്നതും, കാസർഗോഡൻ അതിർത്തികൾ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വളരെയധികം അനുകൂലമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നതുമായ രംഗങ്ങൾ കേരളത്തെ ഒരു സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഇടമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഈ രംഗങ്ങളും സംഭാഷണങ്ങളും യഥാർഥ കാസർഗോഡിന്റെയോ കേരളത്തിന്റെയോ സാമൂഹിക സാഹചര്യവുമായി ഒത്തുപോകുന്നതല്ല. മറിച്ച് ഒരു പ്രത്യേക തരം നെഗറ്റീവ് ഇമേജ് സൃഷ്ടിക്കാൻ ബോധപൂർവം ഉൾപ്പെടുത്തിയതാണ്. കേരളം ഇൗ മേഖലയിൽ കൈവരിച്ച നേട്ടങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള സംഘപരിവാർ ശ്രമങ്ങളുടെ ചുവടുപിടിച്ചുള്ള നീക്കമാണിത്. l
