ആനന്ദഭൈരവിയിൽ അലിഞ്ഞുതീരുന്ന വേദന!

കാലം 1800കൾ, മുത്തുസ്വാമി ദീക്ഷിതർ ഉത്തരേന്ത്യാ യാത്രയിൽ… -കാശി, വാരാണസി, ഗംഗാതീരം അങ്ങനെയങ്ങനെ… കാശിയാകെ കരിഞ്ഞുണങ്ങിയിരിക്കുന്നു. രണ്ടു വർഷമായി ഒരു തുള്ളി മഴയില്ല. ഗംഗ മെലിഞ്ഞു, പകുതി മണൽപരപ്പായി. ശവദാഹം നടത്താൻ പോലും വെള്ളമില്ല. കിണറുകൾ വറ്റി. കാശിയിലെ പണ്ഡിറ്റുകൾ കുടിവെള്ളത്തിന് കിലോമീറ്ററുകൾ നടക്കേണ്ട അവസ്ഥ! യാഗങ്ങളൊന്നും ഫലിച്ചില്ല – വരുണ ജപം, പർജന്യ ഹോമം എല്ലാം നടത്തി. ആകാശം വെളുത്തു കിടന്നു. കാശി രാജാവ് മഴയ്ക്കായി വഴിപാട് നടത്തി മടുത്തു.

ദീക്ഷിതർ ക്ഷേത്രസന്നിധിയിൽ വിശ്വനാഥനെ തൊഴാൻ ചെന്നു. ക്ഷേത്രം മുഖ്യൻ വെല്ലുവിളിച്ചു: “നിങ്ങൾ വലിയ വാഗ്ഗേയകാരനാണെന്ന് കേട്ടു. മേഘ് മൽഹാറിനെക്കാൾ വലിയ മഴരാഗം നിങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ പാടി കാണിക്ക്.’ സദസ്സ് മുഴുവൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി പണ്ഡിറ്റുകൾ. അവർക്ക് കർണാടക സംഗീതത്തോട് പുച്ഛം. ദീക്ഷിതർ ചിരിച്ചു, “മഴ പെയ്യിക്കുന്നത് ഞാനല്ല, സാക്ഷാൽ അന്നപൂർണേശ്വരിയാണ്. ഞാൻ അമ്മയെ വിളിക്കാം. ആദ്യം രാഗം ഞാൻ തീരുമാനിക്കട്ടെ.’

എല്ലാവരും കരുതി ദീക്ഷിതർ ‘അമൃതവർഷിണി’ എടുക്കുമെന്ന്. പക്ഷേ ദീക്ഷിതർ ‘ആനന്ദഭൈരവി’ എടുത്തു. കാരണം കാശിയുടെ അപ്പോഴത്തെ ഭാവം! പണ്ഡിതന്മാരുടെയും ജ്ഞാനികളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിനാൽ ജ്ഞാനപ്രദീപ്തമായിരുന്ന കാശി കൊടും വരൾച്ചയിൽ ശ്മശാനഭൂമി പോലെയായി. അവിടെ വൈരാഗ്യം, ശോകം, മരണം എന്ന ഭാവമാണ്. അമൃതവർഷിണിയുടെ ഭാവം ആജ്ഞയും ഉത്സാഹവുമാണ്. അതാ സാഹചര്യത്തിന് യോജിക്കുന്നില്ല. യാഗം ചെയ്തും രാഗം പാടിയും ദൈവത്തോട് ആജ്ഞാപിച്ചാൽ മഴ വരില്ല, ഞാൻ അമ്മയോട് കരഞ്ഞ് ചോദിക്കും, കുഞ്ഞിന്റെ കരച്ചിൽ അമ്മക്ക് സഹിക്കില്ല, കുട്ടി കരഞ്ഞാൽ അമ്മ മുല ചുരത്തും, അതായിരുന്നു ദീക്ഷിതരുടെ തന്ത്രം! ദീക്ഷിതർ, വീണ നിലത്തു വെച്ചു. കണ്ണടച്ചു. ആനന്ദഭൈരവി തൊട്ടു…

”ആനന്ദാമൃത കർഷിണി അംബാ
(ആനന്ദം എന്ന അമൃത് വർഷിക്കുന്ന അമ്മേ)
സ്തനന്തയീ നീവേ അമ്മാ കാമാക്ഷി
(മുലപ്പാൽ തരുന്ന അമ്മ നീയല്ലേ, കാമാക്ഷി)
ശ്യാമകൃഷ്ണ സോദരീ ശ്യാമളാംബികേ
ബിരാന ബ്രോവുമു അംബാ
(കൃഷ്ണന്റെ പെങ്ങളേ, വേഗം വന്ന് രക്ഷിക്കമ്മാ)…

നിഷാദം നീട്ടി, “ധനിസ… സ…’ – ആ ഗമകത്തിൽ സദസ്സ് മുഴുവൻ വിറച്ചു. അത് ഒരു കുട്ടിയുടെ ഏങ്ങലടി ആയിരുന്നു. അത്ഭുതം! ആദ്യ ആവർത്തി കാശിയിലെ വെയിൽ മഞ്ഞച്ചു. തണുത്ത കാറ്റ് വീശി. രണ്ടാം ആവർത്തി ഇടിവെട്ടി. ക്ഷേത്ര ഗോപുരം കുലുങ്ങി. ചരണം തീർന്നപ്പോൾ ആകാശം പൊട്ടിയൊഴുകി… മഴ അല്ല, പ്രളയം! രണ്ടു വർഷത്തെ വരൾച്ച രണ്ടു മണിക്കൂറിൽ തീർത്തു. ഗംഗ കരകവിഞ്ഞു. മണികർണികാ ഘട്ടിൽ തീർത്ഥം തുളുമ്പി. ജനം തെരുവിലിറങ്ങി ദീക്ഷിതരുടെ പാദം വന്ദിച്ചു. പരിഹസിച്ച പണ്ഡിറ്റ് കരഞ്ഞു, “ക്ഷമിക്കണം സ്വാമീ ഈ രാഗത്തിന്റെ ശക്തി ഞങ്ങൾ അറിഞ്ഞില്ല.’

ഇന്നും വരൾച്ച വന്നാൽ കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രത്തിൽ “ആനന്ദാമൃത കർഷിണി’ വഴിപാടായി നടത്തും. വരുണ ജപത്തിനേക്കാൾ വിശ്വാസം ദീക്ഷിതരുടെ കൃതിക്കാണ്. കാശിയിലെ പണ്ഡിറ്റുകൾ പറയും, “ദീക്ഷിതർ പാടിയത് രാഗമല്ല, അമ്മയുടെ കണ്ണീരാണ്. അമ്മ കരഞ്ഞപ്പോൾ ആകാശവും കരഞ്ഞു.’

ഇനി കണ്ണടച്ച് അൽപ്പനേരം ടി എം കൃഷ്ണയുടെ ആനന്ദാമൃത കർഷിണി കേട്ടുനോക്കൂ, നമുക്കും കാശിയിലെ മഴ നനയാം!

ആനന്ദഭൈരവിയെന്നാൽ, ആനന്ദം+ഭൈരവി= സന്തോഷത്തിന്റെ ഭയങ്കരി.

ഭൈരവി= ഭയങ്കരി/ദേവി. പാർവതിയുടെ ഭാവം. അതായത് “കരയിപ്പിച്ച് സമാധാനിപ്പിക്കുന്ന അമ്മ’ എന്ന് അർത്ഥം!

ആനന്ദഭൈരവിയുടെ വർണ്ണന ഇങ്ങനെയത്രേ… “കണ്ണീർ പൊടിയുന്ന കരിമുകിൽ വർണ്ണം, മിഴിനീരിൽ മുങ്ങിയ മുല്ലപ്പൂ ചിരി, ആനന്ദഭൈരവി നീയൊരു നൊമ്പരം’. പഴന്തമിഴിൽ ഈ രാഗം “ആന്ദോളിക’ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ത്യാഗരാജസ്വാമികൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട രാഗങ്ങളിൽ ഒന്ന്! കർണാടക സംഗീതത്തിലെ 20 ആം മേളകർത്താ രാഗമായ നടഭൈരവിയുടെ ജന്യരാഗമാണ് ആനന്ദഭൈരവി.

തിരുവയ്യാറ്റിലെ ത്യാഗരാജഭാഗവതർ ദരിദ്രനായിരുന്നു. രാമവിഗ്രഹം മാത്രം സമ്പത്ത്. ഒരുനാൾ രാത്രി രണ്ട് കള്ളന്മാർ വീട്ടിൽ കയറി. വിഗ്രഹം മോഷ്ടിക്കാൻ നോക്കി. ത്യാഗരാജർ ഉണർന്നില്ല. പക്ഷേ അദ്ദേഹം ഉറക്കത്തിൽ “മരിവേരേ ദിക്കെവ്വരു രാമാ…’ ആനന്ദഭൈരവിയിൽ മൂളുകയായിരുന്നു.

കള്ളന്മാർ അനങ്ങാതെ നിന്നു. രാഗം കേട്ട് അവരുടെ കണ്ണ് നിറഞ്ഞു. കയ്യിലിരുന്ന ആയുധം താഴെ വീണു. “അയ്യോ, ഞങ്ങൾ എന്ത് പാപമാണ് ചെയ്യാൻ പോയത്’ എന്ന് കരഞ്ഞു. നേരം വെളുത്തപ്പോൾ അവർ ത്യാഗരാജരുടെ കാൽക്കൽ വീണു ശിഷ്യന്മാരായി. ആനന്ദഭൈരവി ആയുധം താഴെ വെപ്പിക്കും. കല്ലിനെക്കൂടി അലിയിക്കും. കാരുണ്യത്തിന്റെ രാഗമാണ്. ശത്രുവിനെ മിത്രമാക്കും. കർണാടക സംഗീതത്തിലെ 20ആം മേളകർത്താ രാഗമായ നഠഭൈരവിയുടെ ജന്യരാഗമാണ് ആനന്ദഭൈരവി.

ആരോഹണം -സ ഗ2 രി2 ഗ2 മ1 പ ധ2 പ സ
അവരോഹണം – സ നി2 ധ2 പ മ1 ഗ2 രി2 സ
വക്ര സ്വരം – രി, ഗ, ധ, നി – നേരെ പോകില്ല, ഊഞ്ഞാലാടും
ജീവസ്വരം – ഗ2, മ1, നി2 – ഇവിടെ ഗമകം കൂടും
ന്യാസ സ്വരം – ഗ, മ, പ, നി – ഇവിടെ നിന്നാൽ രാഗം തെളിയും
ആലാപനസമയം രാത്രി 9 മുതൽ 12 വരെ. പക്ഷേ എപ്പോ വേണേലും പാടാം.

രാഗരസം മുഖ്യമായും കാരുണ്യം. പിന്നെ ശൃംഗാരം, ഭക്തി, വാത്സല്യം. രാത്രി രണ്ടാംയാമത്തിൽ പാടിയാൽ ഏറ്റവും ഫലം. പഴയ പേര് ആന്ദോളിക. ആന്ദോളം= ഊഞ്ഞാൽ. സ്വരങ്ങൾ ഊഞ്ഞാലാടുന്നതുകൊണ്ടു വീണ പേര്. ഹിന്ദുസ്ഥാനിയിലെ ഭൈരവി ഥാട്ടുമായി അടുപ്പം, പക്ഷേ ഗമകം കൂടുതൽ, കൂടുതൽ നൊമ്പരം. ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭൈരവി രാവിലെ, കർണാടക ആനന്ദഭൈരവി എപ്പോഴും!

ആനന്ദഭൈരവി കേൾക്കുമ്പോൾ തലച്ചോറിലെ ആന്റീരിയർ സിങ്കുലേറ്റ് കോർട്ടക്സും അമിഗ്ഡാലയും (anterior cingulate cortex + amygdala) ഉണരും. അതായത് സങ്കടം + സാന്ത്വനം ഒരുമിച്ച് പ്രോസസ് (Process) ചെയ്യപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ആനന്ദഭൈരവി കേട്ടാൽ കരഞ്ഞുപോകുന്നതും എന്നാൽ അവസാനം സമാധാനം കിട്ടുന്നതും. 2021ൽ ഐ.ഐ.ടി മദ്രാസി(IIT Madras)ൽ നടന്ന ഒരു പഠനം പറയുന്നത്, ആനന്ദഭൈരവി തലച്ചോറിലെ ആൾഫാ തരംഗങ്ങൾ കൂട്ടുകയും (alpha waves) ഉത്കണ്ഠ (anxiety) കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നൂവെന്നാണ്.

ആനന്ദഭൈരവി വെറും സ്വരമല്ല, മലയാളിയുടെ നൊമ്പരത്തിന്റെ പേരാണ്! കുമാരനാശാന്റെ വീണപൂവ് ആനന്ദഭൈരവിയിൽ വായിച്ചാൽ “ഹാ, പുഷ്പമേ, അധികതുംഗപദത്തിൽ വാഴ്കിലും നിൻ ജീവിതം ഒരു ലഘു സ്വപ്നം മാത്രം’.

ആശാന്റെ ദുഃഖം + ആനന്ദഭൈരവിയുടെ ഗമകം= നെഞ്ച് പൊള്ളും. കാരണം രണ്ടിന്റെയും ഭാവം “കരുണം’ തന്നെ.

ചങ്ങമ്പുഴയ്ക്ക് ആനന്ദഭൈരവി രമണനിലെ കണ്ണീരാണ് -“ഇനി ഞാൻ ഉണരുകയില്ല, കാലമേ നീ കരയുക.’ ഒ എൻ വി എഴുതി – “ആനന്ദഭൈരവി നീയെന്റെ ജന്മാന്തര ദുഃഖമോ, അതോ മൃത്യുവിന്റെ താരാട്ടുപാട്ടോ?’

ആനന്ദഭൈരവിയെ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാം? “സ-ഗമഗ-രിസ’ എന്ന ഒഴുക്ക് കേൾക്കുന്നുണ്ടോ?

ചിരിയുടെ ഇടയിൽ ഒരു കരച്ചിൽ ഒളിച്ചിരിപ്പുണ്ടോ?

“പധനിസ’ എന്നിടത്ത് ‘നി’ നീട്ടിപ്പിടിച്ച് ‘സ’യിൽ വീഴുന്നുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ ഉറപ്പിച്ചോളൂ, അവൾ ആനന്ദഭൈരവി തന്നെ!

ജീവിതം സന്തോഷം മാത്രം ആണെങ്കിൽ കല്യാണി മതി. സങ്കടം മാത്രം ആണെങ്കിൽ മുഖാരിമതി. പക്ഷേ ജീവിതം സങ്കടത്തിലൂടെയുള്ള സന്തോഷമാണ്. അതിനാണ് ആനന്ദഭൈരവി. നിങ്ങൾക്ക് കരയാൻ ഒരു തോൾ വേണമെങ്കിൽ, ആ തോളിന്റെ പേരാണ് ആനന്ദഭൈരവി.

1982, ബാലു മഹേന്ദ്ര ‘മൂന്നാം പിറൈ’യുടെ സിറ്റുവേഷൻ പറഞ്ഞു. ഇളയരാജ മദ്രാസിലെ വീട്ടിൽ ചെന്നു. സ്വന്തം അമ്മ കിടപ്പിലാണ്. രാജാ അമ്മയുടെ തലയിൽ തടവി ആനന്ദഭൈരവി മൂളി. അമ്മയുടെ കണ്ണ് നിറഞ്ഞു.അപ്പോൾ പിറന്ന സംഗീതമാണ് “കണ്ണേ കലൈമാനേ’ എന്ന ഇമ്പം! റെക്കോർഡിങ്ങിന് യേശുദാസ് വന്നു. പാടിത്തുടങ്ങിയപ്പോൾ കൺട്രോൾ റൂമിൽ ഇരുന്ന ബാലു മഹേന്ദ്ര കരഞ്ഞു. സൗണ്ട് എൻജിനീയർ ടേക്ക് നിർത്തി, “സാർ കരയുകയാണ്, വോയ്‌സിൽ വൈബ്രേഷൻ വരും’ എന്ന് പറഞ്ഞു.

യേശുദാസ് പറഞ്ഞു: “കരയട്ടെ. ആനന്ദഭൈരവി പാടുമ്പോൾ കരയാത്തവൻ മനുഷ്യനല്ല.’

ആനന്ദഭൈരവിയെക്കുറിച്ച് മറ്റൊരു കഥകൂടി നോക്കാം.

തിരുവനന്തപുരം കോട്ടയ്ക്കകത്ത് സ്വാതിതിരുനാൾ തമ്പുരാൻ രാത്രി വീണ മീട്ടുകയായിരുന്നു. രാഗം ആനന്ദഭൈരവി! കോട്ടയ്ക്ക് പുറത്ത് ഒരു ഭിക്ഷക്കാരൻ. ഭാര്യ മരിച്ചതിന്റെ മൂന്നാം നാൾ അവൻ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ പോവുകയാണ്. അയാൾ ദൂരെ നിന്ന് വീണയുടെ സ്വരം കേട്ടു. കുറച്ചുകൂടി വന്നപ്പോൾ സ്വരം വ്യക്തമായി “പൂവർന്ന മേനിയൻ’ എന്ന കീർത്തനം. കൃഷ്ണനെ ഓർത്ത് കുറുമ്പ് കലർന്ന വിരഹം! ഭിക്ഷക്കാരൻ നിന്നു കരഞ്ഞു “എന്റെ സങ്കടം ഈ തമ്പുരാനും അറിയാമല്ലോ’ എന്നു തോന്നി. അവൻ ആത്മഹത്യ ഉപേക്ഷിച്ചു. പിറ്റേന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ വന്ന് തമ്പുരാനെ കണ്ടു. കഥ പറഞ്ഞു. സ്വാതി തിരുനാൾ അവന് കുത്തിയോട്ട സമ്പ്രദായത്തിൽ ജോലി കൊടുത്തു. അവൻ പിന്നീട് കൊട്ടാരം വൈണികനായി.

ആനന്ദഭൈരവിയും ന്യൂറോ സയൻസും
ഈ രാഗം തലച്ചോറിനോട് എന്ത് ചെയ്യുന്നു?
ആദ്യം ആനന്ദഭൈരവിയുടെ “ടെക് സ്പെക്’ നോക്കാം
ആരോഹണം അവരോഹണം
സ ഗ2 രി2 ഗ2 മ1 പ ധ2 പ സ സ നി2 ധ2 പ മ1 ഗ2 രി2 സ
കീ പ്ലേയേഴ്സ് കോമള ഗാന്ധാരം ഗ2, കോമള നിഷാദം നി2, മധ്യമം മ1
പ്രത്യേകത നേരെ പോകില്ല. ഗമഗ രിസ, പധനി സ ഊഞ്ഞാലാട്ടം.

ഇതാണ് തലച്ചോറിനെ “ഹാക്ക്’ ചെയ്യുന്നത്. ആനന്ദഭൈരവി കേൾക്കുമ്പോൾ തലച്ചോറിനുണ്ടാകുന്ന വികാരം എന്താണ്?

സ്റ്റേജ് 1 ചെവി ‐ ഓഡിറ്ററി കോർട്ടക്സ് (Auditory Cortex)[0-100 ms] -ആനന്ദഭൈരവിയുടെ ‘വക്ര ഗമകങ്ങൾ’ സാധാരണ “സ രി ഗ മ’ പോലെ പ്രെഡിക്ടബിൾ അല്ല. അതുകൊണ്ടു തന്നെ പ്രെഡിക്ഷൻ ഇറർ (Prediction Error)കൂടും. തലച്ചോർ പറയും “അടുത്ത സ്വരം എന്ത്? ഇത് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിച്ചില്ല!’

അപ്പോൾ ഡോപ്പാമൈൻ (Dopamine) ചെറുതായി റിലീസ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ജിജ്ഞാസ, ശ്രദ്ധ എന്നിവ വരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ആദ്യ 3 സെക്കൻഡിൽ തന്നെ ആള് ഹുക്ക് ആകും.

സ്റ്റേജ് 2 ലിംബിക് സിസ്റ്റം ( Limbic System)– വികാരത്തിന്റെ അടുക്കള [100 ms – 3 s]

1. അമിഗ്ഡാല (Amygdala) -കോമള ഗ2, നി2 എന്നിവ മൈനർ സ്കേൽ (Minor scale) ഫീൽ തരും. അങ്ങനെ സങ്കടം, വേദന, നൊസ്റ്റാൾജിയ എന്നിവ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്ന ഏരിയ ആക്റ്റീവ് ആകും. അതാണ് എനിക്ക് “കരയാൻ തോന്നുന്നു’ എന്ന ഫീൽ ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

2. ഹിപ്പോക്കാമ്പസ് (Hippocampus): മ1, നി2 നീട്ടുമ്പോൾ ഹിപ്പോക്കാമ്പസിലെ പഴയ ഓർമ്മകൾ ട്രിഗർ (Trigger) ആകും. അമ്മയുടെ താരാട്ട്, പഴയ പ്രണയനഷ്ടം, കുട്ടിക്കാലം. ഇവിടെ രാഗം ഒരു “മെമ്മറി കീ’ ആയി വർക്ക് ചെയ്യും.

3. ന്യൂക്ലിയസ് അക്കുമ്പെൻസ് (Nucleus Accumbens): പധനി സ എന്നിടത്ത് ടെൻഷൻ റിലീസ് (Tension Release) ആവുന്നു. ‘നി2’യിൽ ടെൻഷൻ കൂട്ടി ‘സ’യിൽ റിലീസ് ചെയ്യുമ്പോൾ എൻഡോജീനസ് ഓപ്പിഓയിഡ്സ്(Endogenous opioids) വരും. അങ്ങനെ കരഞ്ഞ് സമാധാനം കിട്ടുന്ന ഫീൽ ഉണ്ടാകുന്നു.

സ്റ്റേജ് 3: ഡിഫോൾട്ട് മോഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക് (DMN) “ഞാൻ’ അലിയുന്നു [3 s കഴിഞ്ഞ്] -ആനന്ദഭൈരവിയുടെ ആവർത്തനം + വക്രത കൊണ്ട് DMN ശാന്തമാകും. അങ്ങനെ Self referential thinking കുറയും. “എന്റെ പ്രശ്നം, എന്റെ വേദന’ എന്ന തോട്ട് ലൂപ്പ് പൊട്ടും. അതോടെ ആൾഫാ തരംഗങ്ങൾ (Alpha waves 8-12 Hz) കൂടും. ധ്യാനത്തിന്റെ അവസ്ഥ. അതുകൊണ്ടാണ് കരഞ്ഞ് കഴിയുമ്പോൾ “ഭാരം കുറഞ്ഞ പോലെ’ തോന്നുന്നത്.

സ്റ്റേജ് 4: ഓക്സിടോസിൻ + പ്രൊലാക്ടിൻ (Oxytocin & Prolactin) – ഒരു “അമ്മ ഇഫക്റ്റ്’.

താരാട്ട് പോലെ മ1, ഗ2 നീട്ടുമ്പോൾ ഓക്സിടോസിൻ വരും – ബോണ്ടിംഗ്, സുരക്ഷിതത്വം തുടങ്ങിയ ഫീലിങ്ങ്സ് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കരച്ചിൽ വന്നാലോ പ്രൊലാക്ടിൻ ചുരത്തുന്നു. – “കഴിഞ്ഞു, ഇനി കുഴപ്പമില്ല’ എന്ന ശരീരത്തിന്റെ സിഗ്നൽ!

അൽപ്പം ആലങ്കാരികമായിപ്പറഞ്ഞാൽ, ദീക്ഷിതർ കാശിയിൽ മഴ പെയ്യിച്ചത് ഈ ബയോളജി പ്രകാരമാകാം, അമ്മ കരഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞ് കേൾക്കും, ഭക്തൻ കരഞ്ഞാൽ പ്രകൃതി കേൾക്കും!

2021 ൽ മദ്രാസ് ഐ.ഐ.ടി നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽപ്പറയുന്നത്, ആനന്ദഭൈരവി കേൾക്കുന്നവരിൽ Heart Rate Variability (HRV) കൂടുന്നുവെന്നാണ്. അതായത് പാരാ സിമ്പതറ്റിക് നെർവസ് സിസ്റ്റം (Parasympathetic Nervous System) ആക്റ്റീവാകുന്നു, സ്ട്രെസ് ഹോർമോണായ കോർട്ടിസോൾ കുറയുന്നു. 10 മിനിറ്റ് കേട്ടാൽ ബി.പി (BP) 5-8 mmHg കുറയുമെത്രെ!

എന്തുകൊണ്ട് ആനന്ദഭൈരവി?
ആനന്ദഭൈരവിയുടെ മൈക്രോടോണൽ ഗമക (Microtonal Gamaka) -ഗ2, നി2 കൃത്യം 50 cents താഴെയാണ്. വെസ്റ്റേൺ പിയാനോയിൽ ഇതില്ല. ഈ ശ്രുതി വ്യതിയാനം മനുഷ്യ ശബ്ദത്തിന്റെ കരച്ചിലുമായി മാച്ച് ആകും. തലച്ചോർ “ഇത് ആരോ കരയുന്നു’ എന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കും ‐ അങ്ങനെ അവിടത്തെ എമ്പതി സർക്യൂട്ട് (Empathy Circuit) ഓണാകും.

ആനന്ദഭൈരവിയുടെ വക്രത നേരെ പോകാതെ രാഗസ്വരങ്ങൾ തട്ടി തട്ടി പോകുന്നത് മിറർ ന്യൂറോൺസി (Mirror Neurons)നെ ട്രിഗർ ചെയ്യും. പാടുന്നയാളുടെ “പ്രയാസം’ കേൾവിക്കാരന്റെ ശരീരത്തിൽ അനുഭവപ്പെടും.

രാഗഭാവമായ കരുണ രസത്തിന്റെ ആവൃത്തി -കരുണ രസത്തിന്റെ അക്കൗസ്റ്റിക് സിഗ്നേച്ചർ (Frequency Modulation) 4-6 Hz ആണ്. ആനന്ദഭൈരവിയുടെ ഗമകം കൃത്യം അതിലാണ്. അതുകൊണ്ട് തലച്ചോർ “സങ്കടം’ എന്ന് ലേബൽ ചെയ്യും, പക്ഷേ സുരക്ഷിതമായ സങ്കട (Safe Sadness)മാണ്. സിനിമയിലെ സങ്കട സീൻ പോലെ – കരയാം, പക്ഷേ അപകടമില്ല!

എന്നാൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്, സിവിയർ ഡിപ്രഷൻ (Severe Depression) ഉള്ളവർ ഒറ്റയ്ക്ക് ഈ രാഗം കേൾക്കുമ്പോൾ അവർ മാനസികമായി കൂടുതൽ താഴാം.

കാശിയിൽ മഴ പെയ്യിച്ചത് അന്ധവിശ്വാസം അല്ല. കളക്ടീവ് ലിംബിക് റെസണൻസ് (Collective Limbic Resonance) ആണ്. ആയിരം പേർ ഒരേ രാഗത്തിൽ, ഒരേ വേദനയിൽ, ഒരേ പ്രതീക്ഷയിൽ കരഞ്ഞാൽ പ്രകൃതി കേൾക്കും! l